Właściwości oliwy extra virgin są dobrze udokumentowane w badaniach naukowych. Regularne spożywanie oliwy wysokopolifenolowej może obniżać poziom złego cholesterolu, wspierać wzrost HDL i działać przeciwzapalnie — pod warunkiem, że wybieramy oliwę naprawdę wysokiej jakości.
Oliwa jako filar diety śródziemnomorskiej
Oliwa z oliwek jest podstawowym tłuszczem diety śródziemnomorskiej — modelu żywienia uznawanego od lat za jeden z najzdrowszych na świecie. W krajach basenu Morza Śródziemnego obserwuje się niższą częstość chorób sercowo-naczyniowych, lepsze parametry lipidowe populacji i dłuższą średnią długość życia.
Co decyduje o działaniu oliwy?
Nie każda oliwa działa tak samo. Kluczową rolę odgrywają polifenole: oleocanthal, oleaceina, oleuropeina i hydroksytyrozol. To one odpowiadają za działanie przeciwzapalne, antyoksydacyjne i wspierające układ krążenia.
Oliwa, która realnie wpływa na zdrowie, powinna być wyrazista w smaku, lekko gorzka i wyraźnie pikantna — to cechy świadczące o wysokiej zawartości polifenoli. Najwyższą ich koncentrację mają oliwy z wczesnego zbioru (wrzesień–listopad), tłoczone z niedojrzałych, zielonych oliwek.
Przykład obserwacji dietetycznej
W praktyce dietetycznej obserwuje się, że u osób stosujących oliwę wysokopolifenolowa jako główne źródło tłuszczu może dochodzić do poprawy parametrów lipidowych. W jednym z przypadków, po 6 miesiącach stosowania oliwy o zawartości polifenoli 350–500 mg/kg, odnotowano następujące zmiany:
Należy podkreślić, że takie wyniki są efektem całościowego sposobu żywienia, a nie działania jednego produktu. Oliwa może być jednak istotnym elementem diety wspierającej prawidłowy profil lipidowy.
Oliwa a leki — ważne rozróżnienie
Badania naukowe potwierdzają, że dieta śródziemnomorska wspiera zdrowie serca — jednak nie zastępuje leczenia farmakologicznego. Każda zmiana diety powinna być elementem szerszej strategii zdrowotnej, konsultowanej z lekarzem lub dietetykiem.
Dawkowanie w diecie
W badaniach dotyczących diety śródziemnomorskiej stosuje się zwykle ok. 20 g oliwy extra virgin dziennie. Można ją wykorzystać do sałatek, warzyw, jako dodatek do potraw na zimno i na ciepło.
WNIOSEK EKSPERTA
Oliwa wysokopolifenolowa wspiera profil lipidowy, działa przeciwzapalnie i jest jednym z filarów zdrowej diety. Kluczowe znaczenie ma jednak jej jakość, a nie sama ilość — warto wybierać oliwy z wczesnego zbioru o zawartości polifenoli powyżej 250 mg/kg i kwasowości poniżej 0,3%.
Maria Jagiełło · dietetyczka i specjalistka od oliwy