Oliwa extra virgin może działać jak naturalne lekarstwo — ale tylko wtedy, gdy zawiera odpowiednio wysoką ilość polifenoli. To one, a nie sam tłuszcz, odpowiadają za jej wyjątkowe właściwości zdrowotne.
Klucz do działania: polifenole
Aby oliwa miała realne działanie prozdrowotne, musi zawierać co najmniej 250 mg/kg polifenoli. Taką zawartość zapewniają oliwy tłoczone jesienią — w październiku i listopadzie — z niedojrzałych, zielonych oliwek. Często nazywa się je oliwami jesiennymi lub z wczesnego zbioru.
Główne polifenole o udokumentowanym działaniu zdrowotnym to: hydroksytyrozol, oleocanthal i oleuropeina — silne przeciwutleniacze działające przeciwzapalnie, ochronnie i regenerująco na poziomie komórkowym.
Wyrazisty smak = wysoka jakość
Dobrą oliwę poznaje się po smaku: jest intensywna, gorzka i pikantna, a po przełknięciu wyraźnie „drapie w gardle” — co może nawet wywoływać kaszel. To nie jest wada. To oznaka obecności oleocanthalu — związku o działaniu podobnym do ibuprofenu. Oliwa neutralna w smaku zazwyczaj nie ma wartości zdrowotnych.
Udokumentowane właściwości lecznicze
Badania naukowe potwierdziły, że oliwa extra virgin wysokopolifenolowa:
Układ krążenia i serce
- obniża zły cholesterol LDL i cholesterol ogólny
- obniża trójglicerydy
- obniża ciśnienie krwi
- poprawia funkcję śródbłonka naczyń krwionośnych
- zapobiega agregacji płytek krwi — kluczowemu czynnikowi zawałów i udarów
Stany zapalne
- redukuje markery zapalne, w tym białko C-reaktywne
- działa przeciwzapalnie na poziomie porównywalnym z ibuprofenem (oleocanthal)
Mózg i układ nerwowy
- zapobiega odkładaniu się blaszek amyloidowych — charakterystycznych dla choroby Alzheimera
- pomaga usuwać już istniejące złogi amyloidowe
- poprawia funkcje poznawcze i zmniejsza ryzyko ich pogorszenia
Metabolizm i profilaktyka
- hamuje aktywność genów odpowiadających za powstawanie cukrzycy
- hamuje aktywność genów odpowiadających za otyłość
- hamuje aktywność genów odpowiadających za powstawanie nowotworów
- zmniejsza stres oksydacyjny — stan sprzyjający rozwojowi wielu chorób przewlekłych
WNIOSEK EKSPERTA
Oliwa extra virgin wysokopolifenolowa to jeden z najlepiej przebadanych naturalnych produktów o działaniu prozdrowotnym. Kluczowy warunek to zawartość polifenoli powyżej 250 mg/kg — a tę zapewniają wyłącznie oliwy z wczesnego zbioru, tłoczone z niedojrzałych zielonych oliwek. Pikantna i wyrazista oliwa to plus, nie minus.
Maria Jagiełło · dietetyczka i specjalistka od oliwy