Szacuje się, że ok. 80% oliwy sprzedawanej w północnej Europie jest zafałszowana tańszymi olejami. Jak się przed tym chronić — i jak sprawdzić, co masz w butelce?
Test lodówkowy — najprostszy domowy sposób
Jeśli nie dysponujesz zapleczem laboratoryjnym, weryfikację możesz przeprowadzić w domu. Wstaw oliwę do lodówki na 10–12 godzin.
Oto, czego się spodziewać po prawdziwej oliwie extra virgin:
– w temperaturze poniżej 10°C zaczyna mętnieć i pojawiają się w niej smugi zestalającego się kwasu oleinowego
– w temperaturze ok. 2°C całkowicie się zestala i wygląda jak olej kokosowy lub smalec
To naturalna reakcja zestalania się kwasów tłuszczowych nasyconych i jednonienasyconych. Jeśli Twoja oliwa po dobie w lodówce nadal pozostaje płynna i przezroczysta, z dużą dozą prawdopodobieństwa została zafałszowana.
Czym fałszuje się oliwę?
Najczęściej używa się do tego oleju rzepakowego — ma on najbardziej zbliżony profil kwasów tłuszczowych do oliwy z oliwek, co utrudnia wykrycie fałszerstwa bez analizy laboratoryjnej.
Porównanie składu kwasów tłuszczowych:
Zbliżony skład kwasów tłuszczowych nie uprawnia jednak do nazywania oleju rzepakowego „oliwą północy” — to manipulacja. W oleju rzepakowym brakuje najważniejszych składników decydujących o właściwościach zdrowotnych oliwy: polifenoli. Hydroksytyrozol, oleokanthal, oleuropeina i oleaceina to silne przeciwutleniacze występujące wyłącznie w oliwkach — obniżają cholesterol i trójglicerydy, opóźniają procesy starzenia się mózgu i wykazują działanie antynowotworowe.
Gdzie kupować pewną oliwę?
Prawdziwa oliwa z wczesnego zbioru (wrzesień–listopad) ma niską wydajność tłoczenia — i dlatego jest znacząco droższa od oliw zafałszowanych lub tłoczonych w grudniu i styczniu. Dobrej oliwy nie kupisz w hipermarkecie ani od sieciowych marek.
Warto szukać jej:
- bezpośrednio u producenta
- w sklepach specjalistycznych stacjonarnych lub internetowych, które znają kwasowość i zawartość polifenoli każdej konkretnej partii
WNIOSEK EKSPERTA
Test lodówkowy to najprostszy sposób na weryfikację oliwy w domu. Ale pewność daje tylko zakup od sprawdzonego źródła, takiego, które potrafi podać kwasowość i zawartość polifenoli. Prawdziwa oliwa extra virgin nie jest tania i to jest jeden z jej znaków rozpoznawczych.
Maria Jagiełło · dietetyczka i specjalistka od oliwy